BÀI THƠ “CẦU MIRABEAU” CỦA GUILLAUME APOLLINAIRE

         Sông Seine chảy qua thành phố Paris từ Đông sang Tây trên 13 cây số, có 37 cây cầu bắc qua con sông. Cây cầu đẹp nhất ở Paris là cầu Pont Alexandre III. Cây cầu biểu hiện cho tình yêu bất diệt của đôi lứa là cầu Pont des Arts, nơi đây vô số cặp tình nhân từ bốn phương đổ về để gắn trên thành cầu cái « ổ khóa tình yêu ». Với thời gian, số lượng ổ khóa quá nhiều trở nên nặng nề, nguy hiểm cho cây cầu và khiến cây cầu mất vẻ đẹp của nó. Thế nên thành phố Paris đã phải cho gỡ tất cả các ổ khóa để bảo tồn cầu Pont des Arts. Còn cây cầu được nổi tiếng nhờ một bài thơ là cầu Pont Mirabeau ở khu Auteuil thuộc quận 16 Paris. Đó là bài thơ mang cùng tên Le Pont Mirabeau của nhà thơ Guillaume Apollinaire (1880-1918), bài thơ được sáng tác năm 1912 và xuất bản trong tập thơ Alcools năm 1913. Trên cầu có tấm bảng khắc mấy câu đầu của bài thơ.

         Trong bài thơ, Apollinaire ngụ ý nói về mối tình đoạn tuyệt của mình với Marie Laurencin, một nữ họa sĩ. Trong quá khứ, tác giả thường đi qua cầu Mirabeau với Marie Laurencin. Qua mối tình này, tác giả gợi lên sự trôi đi của thời gian như nước sông Seine chảy. Nước là một chủ đề lãng mạn và trữ tình nói lên sự trôi qua của thời gian và của tình yêu.

          Cây cầu biểu tượng cho những gì kết nối ở đời như tình yêu giữa hai con người. Bài thơ không có chấm phết như dòng nước trôi liên miên. Hai câu thơ :

Vienne la nuit sonne l’heure

Les jours s’en vont je demeure

(Đêm hãy đến giờ hãy điểm

Ngày trôi qua anh vẫn còn đây)

được lặp lại nhiều lần như một leitmotiv tạo nên một âm điệu than thở. Je demeure (anh vẫn còn đây) nhấn mạnh nỗi cô đơn của tác giả.

         Sau đây là bài thơ Le pont Mirabeau, nguyên tác và dịch bản.

                 Le Pont Mirabeau

Sous le pont Mirabeau coule la Seine

Et nos amours

Faut-il qu’il m’en souvienne

La joie venait toujours après la peine

Vienne la nuit sonne l’heure

Les jours s’en vont je demeure

Les mains dans les mains restons face à face

Tandis que sous

Le pont de nos bras

Des éternels regards l’onde si lasse

Vienne la nuit sonne l’heure

Les jours s’en vont je demeure

L’amour s’en va comme cette eau courante

L’amour s’en va

Comme la vie est lente

Et comme l’espérance est violente

Vienne la nuit sonne l’heure

Les jours s’en vont je demeure

Passent les jours et passent les semaines

Ni temps passé

Ni les amours reviennent

Sous le pont Mirabeau coule la Seine

Vienne la nuit sonne l’heure

Les jours s’en vont je demeure

                 Guillaume Apollinaire

     Cầu Mirabeau

 Dưới cầu Mirabeau dòng sông Seine chảy

 Và tình đôi ta

 Anh có phải nhớ đến không

 Niềm vui luôn đến sau nỗi buồn

 Đêm hãy đến giờ hãy điểm

 Ngày trôi qua anh vẫn còn đây

 Tay trong tay chúng ta hãy đối mặt nhau

 Trong khi dưới

 Vòng tay bắc cầu

 Dòng nước quá mệt mỏi vì những cái nhìn vĩnh cửu

 Đêm hãy đến giờ hãy điểm

 Ngày trôi qua anh vẫn còn đây

 Tình yêu ra đi như dòng nước này

 Tình yêu ra đi

  Cuộc đời chậm rãi biết bao

   Và niềm hy vọng mãnh liệt biết bao

   Đêm hãy đến giờ hãy điểm

   Ngày trôi qua anh vẫn còn đây

   Ngày trôi đi và tuần trôi đi

   Thời gian qua đi không trở lại

   Tình yêu cũng không trở lại

   Dưới cầu Mirabeau dòng sông Seine chảy

   Đêm hãy đến giờ hãy điểm

   Ngày trôi qua anh vẫn còn đây.

                                               Bản dịch của Liễu Trương